เป็นครั้งแรกที่ผมเดินทางเข้ากรุงเทพหลังปีใหม่ในช่วงเวลาที่คนทำงานประจำเดินทางกลับพร้อมๆกัน เป็นการผจญภัยบนท้องถนนที่ยาวนานและทุลักทุเล แวะเข้าร้านอาหาร ๒ ครั้ง ทางร้านโบกให้ออกเพราะลูกค้าหนาแน่นจนอาหารหมด รถติดนิ่งนานๆ ๒ ครั้งโดยไม่ทราบสาเหตุ ได้เห็นทั้งน้ำใจและการแก่งแย่งแบบต่างๆในยามคับขันบนท้องถนน
นับเวลาเกือยสองร้อยปีมาแล้ว ที่ยุคอุตสาหกรรมได้ขับต้อนลูกหลานของคนยุคเกษตร เข้าสู่ตารางเวลาของชีวิตในเมือง คนนับล้านๆในเมืองใหญ่ใช้ชีวิตตามจังหวะเวลาเดียวกัน ทำงานพร้อมกัน พักพร้อมกัน เลิกงานพร้อมกัน หยุดงานพร้อมกัน ออกต่างจังหวัดบนถนนเส้นเดียวกัน ไปกางเต๊นท์ทีเดียวกัน ไปเที่ยวที่เดียวกัน จนสุดท้ายกลับเข้าเมืองวันเดียวกัน พรุ่งนี้วันทำงาน คนกลุ่มเดียวกันนี้ก็จะไปติดแออัดกันอยู่ตามแยกไฟแดงเดียวกัน ก่อนที่จะเข้าไปแออัดกันอยู่ในที่ทำงานตามอาคารร้านค้า จนกว่าจะถึงวันหยุดครั้งต่อไป
สัมพันธภาพระหว่างมนุษย์กับเวลาที่เลื่อนไหลอิสระของชีวิตในยุคเกษตร ถูกจัดระเบียบเข้าสู่จังหวะและตารางของเวลาในยุคอุตสาหกรรม เข้มข้นขึ้นจนอึดอัดขัดข้องไม่เป็นสุขในยุคสมัยของเรา ทุกวันนี้ความตึงเครียดเรื่องเวลา ได้ทำให้เกิดปรากฏการณ์อย่างหนึ่งขึ้นทั่วโลก คือการที่กิจการและปัจเจกชนคนรุ่นใหม่พยายามปลดปล่อยตัวเองออกจากกรอบจำกัดของเวลา อีกไม่นานนี้เราจะไปธนาคาร ไปซื้อของ ไปติดต่อราชการเวลาไหนก็ได้แม้หลังเที่ยงคืน ไม่ใช่แปดโมงเช้าถึงห้าโมงเย็นอีกต่อไป และเราจะได้เห็นคนวัยทำงานออกจากเมืองใหญ่ไปเยี่ยมบ้านหรือไปเที่ยววันไหนหรือเวลาใดก็ได้ งานอิสระ ชีวิตอิสระที่ไร้ขีดจำกัดเรื่องเวลาและรายได้ จะรุ่งโรจน์ขึ้นนับแต่นี้ไป งานประจำและชีวิตในตารางเวลาจะค่อยหดหายไปในช่วงของการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ที่กำลังมาถึงแล้ว สัมพันธภาพระหว่างมนุษย์กับเวลาที่เลื่อนไหลอิสระจะคืนกลับมาอีกครั้งหนึ่ง หลังจากที่ยุคอุตสาหกรรมผ่านพ้นไป
